İş sözleşmesinin karşılıklı feshi nedir?
İş sözleşmesinin karşılıklı feshi, pratikte iş ilişkisini sona erdirmenin en yaygın yollarından biridir. İş sözleşmesinin feshedilmesinde taraflardan birinin tek taraflı olarak iş ilişkisini sona erdirmeye karar vermesinin aksine, karşılıklı fesih durumunda her iki tarafın da anlaşması gerekir.
Başka bir deyişle, iş ilişkisinin karşılıklı feshi, işveren ve çalışanın iş ilişkisinin sona erme tarihini ve diğer hak ve yükümlülüklerini düzenleyen bir anlaşma imzalamasıyla gerçekleşir.
Bu kurum, anlaşmanın yazılı olarak yapılması gerektiğini öngören Sırbistan Cumhuriyeti İş Kanunu tarafından düzenlenmektedir.
Pratikte, iş sözleşmesinin karşılıklı feshi genellikle şu durumlarda kullanılır:
- Çalışan iş değiştirmek istiyor
- İşveren işten çıkarma prosedüründen kaçınmak istiyor
- Taraflar iş ilişkisini dostane bir şekilde sonlandırmak istiyor
- Tarafların anlaşma yoluyla çözmek istediği bir anlaşmazlık var
Bu nedenle, karşılıklı iş sözleşmesinin feshi genellikle iş ilişkisini sonlandırmanın en hızlı ve en basit yolu olarak kabul edilir.
İçerik
- Karşılıklı fesih kullanıldığında
- Çalışan karşılıklı feshi kabul etmek zorunda mı?
- Karşılıklı fesih durumunda çalışanın hakları nelerdir?
- İşverenden tazminat alma hakkı var mıdır?
- Fesih sözleşmesinde neler bulunmalıdır?
- Uygulamadan pratik örnekler
- Çalışanların ve işverenlerin en sık yaptığı hatalar
- SSS – en sık sorulan sorular
- Sonuç
1. Karşılıklı İş Sözleşmesi Feshi Ne Zaman Kullanılır?
Karşılıklı iş sözleşmesi feshi farklı durumlarda kullanılabilir.
İş Değişikliği
En yaygın durumlardan biri, bir çalışanın yeni bir iş teklifi alması ve kısa süre içinde yeni bir işveren için çalışmaya başlamak istemesidir.
İşveren, ihbar süresini beklemek yerine, işverenle karşılıklı iş ilişkisi feshi konusunda anlaşabilir.
Karmaşık Fesih Prosedüründen Kaçınma
İşverenler bazen, özellikle dava riski olduğunda, iş sözleşmesini feshetmenin karmaşık prosedüründen kaçınmak isterler.
Bu gibi durumlarda, karşılıklı fesih her iki taraf için de en güvenli çözüm olabilir.
Tartışmalı Durumun Çözümü
Uygulamada, karşılıklı fesih genellikle çalışan ve işveren arasında belirli bir anlaşmazlığı çözen daha geniş bir anlaşmanın parçasıdır.
Bu şekilde, taraflar uzun süren mahkeme süreçlerinden kaçınabilirler.
2. Çalışan karşılıklı feshi kabul etmek zorunda mı?
Çalışanların en sık sorduğu sorulardan biri, iş sözleşmesinin karşılıklı feshedilmesini kabul etmek zorunda olup olmadıklarıdır.
Cevap açık.
Çalışan, karşılıklı fesih sözleşmesini imzalamak zorunda değildir.
Bir anlaşmanın doğası gereği, ancak her iki tarafın da rızasıyla var olur.
Bu, işverenin şunları yapamayacağı anlamına gelir:
- Çalışana sözleşmeyi imzalatmak
- Tek taraflı olarak karşılıklı fesih kararı almak
- Çalışanı sözleşmeyi imzalamaya zorlamak
Çalışan sözleşmeyi imzalamak istemezse, işveren iş sözleşmesinin feshi prosedürünü başlatabilir, ancak bu durumda tüm yasal gerekliliklere uymak zorundadır.
3. İş sözleşmesinin karşılıklı feshi durumunda çalışanın hakları nelerdir?
İş sözleşmesinin karşılıklı feshi durumunda çalışan belirli haklarını korur.
Bunlar başlıca şunlardır:
- İş sözleşmesinin feshedildiği güne kadar olan kazançlar
- Kullanılmayan yıllık izinler için tazminat
- Anlaşma sağlanması halinde olası kıdem tazminatı
- Anlaşmayla belirlenen diğer haklar
İş ilişkisinin karşılıklı olarak sona erdirilmesinin, çalışanın tüm haklarını kaybetmesi anlamına gelmediğini vurgulamak önemlidir.
Ancak, çalışanların genellikle düşünmediği önemli bir sonuç daha vardır.
4. Çalışan, kurumdan tazminat almaya hak kazanır mı?
İş sözleşmesinin karşılıklı feshi durumunda, çalışanın işsizlik ödeneğine hak kazanıp kazanmadığı sorusu sıklıkla gündeme gelir.
Çoğu durumda cevap hayırdır.
Bunun nedeni, iş ilişkisinin karşılıklı feshinin, çalışanın rızasıyla iş ilişkisinin feshi olarak kabul edilmesidir.
Bu nedenle, Ulusal İstihdam Servisi genellikle işsizlik ödeneğine hak kazanmayı tanımaz.
İşte bu nedenle, çalışan sözleşmeyi imzalamanın sonuçlarını dikkatlice değerlendirmelidir.
5. İş sözleşmesinin feshi sözleşmesinde neler bulunmalıdır?
İş sözleşmesinin karşılıklı feshinin yasal olarak geçerli olması için, sözleşmede belirli unsurlar bulunmalıdır.
Bunlar en yaygın olarak şunları içerir:
- İşveren ve çalışan hakkında bilgi
- İş sözleşmesinin feshedilmesinin yasal dayanağı
- İş sözleşmesinin feshedilme tarihi
- Ücret ve diğer hakların düzenlenmesi
- Herhangi bir ücretin ödeme yöntemi
- İş sözleşmesinin karşılıklı olarak feshedilmesinin işsizlik haklarının kullanımıyla ilgili sonuçlarına ilişkin çalışana yazılı bildirim
- Her iki tarafın imzası
Pratikte, anlaşmanın açık ve net bir şekilde formüle edilmesi çok önemlidir.
Belirsiz şekilde hazırlanmış anlaşmalar genellikle davalara konu olur.
6. Pratik bir örnek
Şu durumu hayal edelim.
Örnek 1.
Bir çalışan şirkette birkaç yıldır çalışmaktadır, ancak başka bir şirketten yeni bir iş teklifi almıştır. Yeni işveren, çalışanın iki hafta içinde işe başlamasını beklemektedir.
Bu durumda, çalışanın iki seçeneği vardır:
- Mevcut iş sözleşmesinde öngörülen ihbar süresi içinde iş sözleşmesinin feshi bildirimini sunmak
- İş sözleşmesinin karşılıklı olarak feshedilmesini teklif etmek
İşveren anlaşmayı kabul ederse, taraflar her iki tarafı da memnun edecek bir süre içinde iş ilişkisinin dostane bir şekilde sona erdirilmesi konusunda anlaşabilirler.
Bu tür çözümler pratikte çok yaygındır ve iş ilişkisinin esnek bir şekilde sona erdirilmesini sağlar.
Örnek 2.
İşveren, çalışanın iş sözleşmesini feshetmek istiyor, ancak fesih için yasal bir dayanak yok. Bu durumda, işveren ve çalışan, çalışanın iş ilişkisinin sona ereceği ve işverenin örneğin brüt kazancın 3 katı şeklinde belirli bir miktarda kıdem tazminatı ödeyeceği karşılıklı bir iş sözleşmesi feshi konusunda anlaşabilirler.
7. Çalışanların ve İşverenlerin En Sık Yaptığı Hatalar
Hukuki uygulamada, karşılıklı iş sözleşmesi feshi söz konusu olduğunda bazı hatalara sıklıkla rastlanır.
Sonuçlarını anlamadan sözleşme imzalamak
Çalışanlar bazen işsizlik ödeneği haklarını kaybettiklerini bilmeden sözleşme imzalarlar.
Belirsiz ifadelerle yazılmış sözleşme
Sözleşme tüm konuları düzenlemiyorsa, daha sonra çalışan ve işveren arasında anlaşmazlıklar ortaya çıkabilir.
Baskı altında sözleşme imzalamak
Bazı durumlarda, çalışanlar sözleşmeyi işverenin baskısı veya açık bir işten çıkarma nedeniyle imzaladıklarını iddia ederler ve bu da mahkeme süreçlerine yol açabilir.
Bu nedenle, sözleşmeyi imzalamadan önce bir iş hukuku avukatına incelettirmek genellikle tavsiye edilir.
8. Sıkça Sorulan Sorular
İşveren, çalışanı karşılıklı fesih sözleşmesi imzalamaya zorlayabilir mi?
Hayır. İş sözleşmesinin karşılıklı feshi, ancak her iki tarafın da rızasıyla gerçekleşir.
Anlaşmanın yazılı olması şart mı?
Evet. İş Kanunu, iş ilişkisinin karşılıklı feshedilmesinin yazılı olarak yapılması gerektiğini öngörmektedir.
Çalışan, karşılıklı fesih sözleşmesi imzalarsa işsizlik ödeneğine hak kazanır mı?
Çoğu durumda, işsizlik ödeneğine hak kazanmaz.
Anlaşmaya itiraz edilebilir mi?
Özellikle baskı veya tehdit altında imzalanmışsa, bazı durumlarda itiraz edilebilir.
9. Sonuç
Anlaşmalı bir iş sözleşmesi feshi, iş ilişkisini sonlandırmanın basit ve etkili bir yolu olabilir, ancak bu ancak her iki tarafın da yükümlülüklerini ve haklarını açıkça anlaması durumunda geçerlidir.
Anlaşmayı imzalamadan önce şunları dikkate almak önemlidir:
- Anlaşmanın tüm konuları düzenleyip düzenlemediği
- çalışan için sonuçları nelerdir
- çalışanın belirli haklarını koruyup korumadığı
İyi hazırlanmış bir sözleşme, gelecekteki anlaşmazlıkları önleyebilir ve iş ilişkisinin barışçıl bir şekilde sona ermesini sağlayabilir.
Tüm ek bilgiler ve hukuki destek için Dvornić Hukuk Bürosu hizmetinizdedir.
Not: Bu blog yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Özel sorular ve hukuki destek için lütfen Dvornić Hukuk Bürosu ile iletişime geçin.
